The 37 Stemmata of Cassiodorus

Notes

This page lists the 37 stemmata in the oldest extant versions of the Institutiones. Full notes are on a separate page. The Latin transcriptions in the tabulation below may have been hasty: please draw the author's attention if you see any errors.

Key to the left-hand columns

  1. Left: Ordinal numbers of the 37 manuscript stemmata
  2. Asterisks = printed in stemma form in Mynors' critical edition of Institutiones
  3. Chapter titles
  4. Three-part numbers separated by dots: Section numbers in Mynors
  5. B (gold background): Links to Msc. Patr. 61 on the Bamberg digital manuscripts site. (The Giulia Orofino images were previously linked to here.)
  6. S (gold background): Links to e-codices Virtual Manuscript Library of Switzerland copy of manuscript St Gall 855
  7. M (gold background): Links to Mazarine 660 (via Liber Floridus)
  8. θ (gold background): Links to e-codices Virtual Manuscript Library of Switzerland copy of St Gall 199. A very similar manuscript, code-named V by Mynors, is online at Valenciennes, France
  9. Green column: Suggested names of the stemmata, based on their motifs

Chap.Sec.Name
Note
Root GenerationGeneration
2
Generation
3
Generation
4
Generation
5
Generation
6
Generation
7
1 Scripture 1.12.1B   ball Auctoritatis divina secundum sanctum Hyeronimum in Testamentis duobus ita dividitur, id est: in Vetus in Lege id est: in Genesim, Exodum, Leviticum, Numerorum, Deuteronomium
in Prophetis: Iesu Nave, Iudicum, Ruth, Samuhel, Esaias, Hieremias, Ezechiel, Liber duodecim Prophetarum
in Agiographis: Iob, David, Salomon, Proverbia, Ecclesiasticum, Canticum Canticorum, Verba Dierum id est Paralipomenon, Esras, Ester
in Novum in Evangeliis: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes
in Epistulis Apostolorum: Pauli XIIII, Petri II, Iohannis III, Iacobi I, Iudae I
in Actibus Apostolorum
in Apocalysin liber unus
  2 Scripture 1.13.1 B   knot Scriptura divina secundum beatum Augustinum in Testamenta duo ita dividitur, id est: in Vetus in Historia libri XXII (id est: Moysi libri V, Iesu Nave liber I, Iudicum liber I, Ruth liber I, Regum libri IIII, Paralipomenon libri II, Iob liber I, Tobi liber I, Hester liber I, Iudith liber I, Esdrae libri II, Machabeorum libri II)
in Prophetis libri XXII (David Psalterium liber I, Salomon libri III, Iesu filii Sirac libri II, Prophetas maiores IIII (id est: Esaias, Hieremias, Danihel, Ezechiel); et minores XII (id est: Osee, Iohel, Amos, Abdias, Ionas, Micheas, Naum, Abbacuc, Sofonias, Zacharias, Aggeus, Malachim))
in Novum in Evangelia IIII (id est: secundum Mattheum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Iohannem)
in Epistulis Apostolorum id est: Pauli Apostoli (ad Romanos I, ad Corinthios II, ad Galatas I, ad Ephesios I, ad Philippenses I, ad Theassalonicenses II, ad Colossenses I, ad Timotheum II, ad Titum I, ad Philemonem I, ad Hebreos I), Petri II, Iohannis III, Iudei I, Iacobi I
in Actibus Apostolorum liber unus
in Apocalysin liber unus
3 Scripture 1.14.1 B   cross Scriptura sancta secundum antiquam translationem in Testamenta duo ita dividitur, id est: in Vetus in Genesim, Exodum, Leviticum, Numerorum, Deuteronomium, Iesu Nave, Iudicum, Ruth, Regum libri IIII, Paralipomenon libri II, Psalterii libri V, [Salomonis libri V] (id est: Proverbia, Sapientiae, Ecclesiasticum, Ecclesiastes, Canticum Canticorum), Prophetas (id est: Esaias, Hieremias, Ezechiel, Danihel, Osee, Amos, Micheas, Iohel, Abdias, Ionas, Naum, Abbacuc, Sofonias, Aggeus, Zacharias, Malachim qui et Angelus, Iob, Tobi, Hester, Iudith, Hesdrae II, Maccabeorum II)
in Novum in Evangelia IIII (id est: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes); Actus Apostolorum; Epistulae Petri ad gentes, Iacobi, Iohannis ad Parthos; Epistulae Pauli (ad Romanos I, ad Corinthios II, ad Galatas I, ad Philippenses I, ad Colossenses I, ad Ephesios I, ad Thessalonicenses II, ad Timotheum II, ad Titum II, ad Philemonem I); Apocalipsin Iohannis
4 Grammar 2.1.2 B M θ fruit goblet Donatus igitur in secunda parte ita disceptat: de voce articulata
de littera
de syllaba
de pedibus
de accentibus
de posituris sive distinctionibus
et iterum de partibus orationis VIII
de schematibus
de etymologiis
de orthographia
5 Rhetoric 2.2.2 B M θ archway Partes igitur rethoricae sunt V: inventio
dispositio
elocutio
memoria
pronuntiatio
* 6 Rhetoric 2.2.3 B M θ box Genera causarum rethoricae sunt tria principalia: demonstrativum in laude
in vituperatione
deliberativum in suasione
et dissuasione
iudicale in accusatione et defensione
in praemii acceptione et negatione
* 7 Rhetoric 2.2.4 B S M θ phoenix Status causarum aut rationales sunt aut legales: Rationales secundum generales quaestiones sunt IIII: coniectura
finis
qualitas iuridicialis absoluta
assumptiva concessio purgatio
deprecatio
remotio criminis
relatio criminis
comparativo
negotialis
Sed, quemammodum ipse se Cicero emendans in libris de Oratore dicit, translatio inter legales accipi debet status, nam et Fortunatianus ait: Nos "translationem tantummodo legalem accipimus. Cur ita? Quoniam nulla translatio, id est, perscriptio, potest esse sine lege."
Legales sunt V scriptum et voluntas
leges contrariae
ambiguitas
collectivo sive ratiocinatio
definitio legalis
8 Rhetoric 2.2.7 B S M θ dove Omnis controversia, sicut ait Cicero: aut simplex est
aut iuncta
et si iuncta erit, considerandum est utrum ex pluribus quaestionibus iuncta sit, an ex aliqua comparatione
9 Rhetoric 2.2.8B S M θ cana lily Genera causarum sunt quinque: honestum
ammirabile
humile
anceps
obscurum
10 Rhetoric2.2.9 B S M θ cross in a circle Partes orationis rethoricae sunt sex: exordium
narratio
partitio
confirmatio
reprehensio
conclusio
* 11 Rhetoric 2.2.11 B SM θlong-haired man (Donatus) Rethorica argumentatio ita tractatur:aut per inductionem, cuius membra sunt haec propositio
illatio quae et assumptio dicitur
conclusio
aut per ratiocinationemper enthymema qui est imperfectus syllogismus atque rethoricus, qui, sicut Fortunatianus dicit, quinque generibus explicatur: convincibili
ostentabili
sententiali
exemplabili
collectivo
per epicherema vero, qui est rethoricus et latior syllogismus, qui fit: aut tripertitus
aut quadripertitus
aut quinquepertitus
* 12 Dialectic2.3.4 B S M θ lily-flower Philosophia dividitur: in inspectivam haec dividitur in naturalem
doctrinalem haec dividitur in Arithmeticam
Musicam
Geometriam
Astronomiam
divinam
et actualem haec dividitur inmoralem
dispensativam
civilem
13 Dialectic2.3.8 B SM θ lamb Isagoges Porphyrii tractat de partibus quinque: de genere
de specie
de differentia
de proprio
de accidenti
14 Dialectic 2.3.9 B S M θ hawk Organa vel instrumenta categoriarum sive praedicamentorum sunt tria: aequivoca
univoca
denominativa
15 Dialectic 2.3.10 B S M θ ladder Aristotelis categoriae vel praedicamenta sunt X: substantia
quantitas
ad aliquid
qualitas
facere
pati
situs
quando
ubi
habere
16 Dialectic2.3.11B SM θ kraterIn Periherminias vero, id est, de Interpretatione, supradictus philosophus de his tractat: de nomine
de verbo
de oratione
de enuntiatione
de affirmatione
de negatione
de contradictione
17 Dialectic 2.3.12 B SM θ dog Formulae categoricorum, id est, praedicativorum, syllogismorum sunt III: in prima formula modi novem
in secunda formula modi quattuor
in tertia modi sex
18 Dialectic 2.3.12 B S M θ young bull Modi formulae primae sunt VIIII: Primus modus est qui concludit, id est, qui colligit ex universalibus dedicativis, dedicativum universale directum, ut, "Omne iustum honestum: omne honestum bonum: omne igitur iustum bonum"
Secundus modus est qui conducit ex universalibus dedicativa et abdicativa abdicativum universale directim, ut, "Omne iustum honestum, nullum honestum turpe, nullum igitur iustum turpe"
Tertius modus est qui conducit ex dedicativis particulari et universali, dedicativum particulare directim, ut, "Quoddam iustum est honestum, omne honestum utile, quoddam igitur iustum utile"
Quartus modus est qui conducit ex particulari dedicativa, et universali abdicativa, abdicativum particulare directim: ut, "Quoddam iustum honestum, nullum honestum turpe, quoddam igitur iustum non est turpe"
Quintus modus est qui conducit ex universalibus dedicativis particulare dedicativum per reflexionem, ut, "Omne iustum honestum, omne honestum bonum, quoddam igitur bonum iustum"
Sextus modus est qui conducit ex universali dedicativa, et universali abdicativa, abdicativum universale per reflexionem, ut, "Omne iustum honestum, nullum honestum turpe, nullum igitur turpe iustum"
Septimus modus est qui conducit ex particulari et universali dedicativis dedicativum particulare per reflexionem, ut, "Quoddam iustum honestum, omne honestum utile, quoddam igitur utile iustum"
Octavus modus est qui conducit ex universalibus abdicativa et dedicativa particulare abdicativum per reflexionem, ut, "Nullum turpe honestum, omne honestum iustum, quoddam igitur iustum non est turpe"
Nonus modus est qui conducit ex universali abdicativa et particulari dedicativa abdicativum particulare per reflexionem, velut, "Nullum turpe honestum, quoddam honestum iustum, quoddam igitur iustum non est turpe"
19 Dialectic 2.3.12 B S M θ donkey Modi formulae secundae sunt quatuor: Primus modus est qui conducit ex universalibus dedicativa et abdicativa abdicativum universale directum, velut, "Omne iustum honestum, nullum turpe honestum, nullum igitur iustum turpe"
Secundus modus est qui conducit ex universalibus abdicativa et dedicativa abdicativum universale directum, velut, "Nullum turpe honestum, omne iustum honestum, nullum igitur turpe iustum"
Tertius modus est qui conducit ex particulari dedicativa et universali abdicativa abdicativum particulare directum, velut, "Quoddam iustum honestum, nullum turpe honestum, quoddam igitur iustum non est turpe"
Quartus modus est qui conducit ex particulari abdicativa et universali dedicativa abdicativum particulare directum, velut, "Quoddam iustum non est turpe, omne malum turpe, quoddam igitur iustum non est malum"
20 Dialectic 2.3.12 B S M θ verdant garden Modi formulae tertiae sunt sex: Primus modus est qui conducit ex dedicativis universalibus dedicativum particulare, tam directum quam reflexum, ut, "Omne iustum honestum, omne iustum bonum, quoddam igitur honestum bonum, vel quoddam bonum honestum"
Secundus modus est qui conducit ex dedicativis particulari et universali dedicativum particulare directum, ut, "Quoddam iustum honestum, omne iustum bonum, quoddam igitur honestum bonum"
Tertius modus est qui conducit ex dedicativis universali et particulari dedicativum particulare directum, ut, "Omne iustum honestum, quoddam iustum bonum, quoddam igitur honestum bonum"
Quartus modus est qui conducit ex universalibus dedicativa et abdicativa abdicativum particulare directum, ut, "Omne iustum honestum, nullum iustum malum, quoddam igitur honestum non est malum"
Quintus modus est qui conducit ex dedicativa particulari et abdicativa universali abdicativum particulare directum,ut, "Quoddam iustum honestum, omne honestum bonum, igitur quoddam honestum non est malum"
Sextus modus est qui conducit ex dedicativa universali et abdicativa particulari abdicativum particulare directum, ut, "Omne iustum honestum, quoddam iustum non est malum, quoddam igitur honestum non est malum"
21 Dialectic 2.3.13 B S M θ peacock Modi syllogismorum hypotheticorum, qui fiunt cum aliqua coniunctione, sunt septem: Primus modus est, velut: "Si dies est, lucet; est autem dies, lucet igitur"
Secundus modus est ita: "Si dies est, lucet; non lucet, non est igitur dies"
Tertius modus est ita: "Non et dies est et non lucet; atqui dies est, lucet igitur"
Quartus modus est ita: "Aut nox, aut dies est; atqui dies est, non igitur nox est"
Quintus modus est ita: "Aut dies est, aut nox; atqui nox non est, dies igitur est"
Sextus modus est ita: "Non et dies est, et non lucet; dies autem est, nox igitur non est"
Septimus modus est ita: "Non et dies est et nox; atqui nox non est, dies igitur est"
22 Dialectic 2.3.14 B S M θ trumpet flower Divisio definitionum: usiodes, id est, substantialis
ennoematice, id est, notio
poeodes, id est, qualitativa
hypographice, id est, descriptio
cata antilexin, id est, adverbium
cata diaphoran, id est, per differentiam
cata metaphoran, id est, per translationem
cat' apheresin tu enantiu, id est, per priuationem contrarii
cata typosin, id est, per quandam imaginationem
os typos, id est, veluti
cata ellipes olocleru omogenus, id est, per indigentiam pleni ex eodem enere
cata epenon, id est, per laudem
cata analogian, id est, iuxta rationem
cata to pros ti, id est, ad aliquid
cata etiologian, id est, rei rationem
23 Dialectic 2.3.15 B S M spirit of grammar Divisio topicorum, sive locorum ex quibus argumenta ducuntur: alia in eo ipso de quo agitur haerent
nonnulla dicuntur affecta quae quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur
alia assumuntur extrinsecus
24 Dialectic 2.3.15 B S M eagle Argumenta quae de eo ipso de quo agitur haerent: a toto
a partibus
a nota
25 Dialectic2.3.15 B S M lion (dog) Effecta argumenta sunt, quae quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur: coniugata
a genere
a forma generis
a similitudine
a differentia
ex contrario
ab adiunctis
ab antecedentibus
a consequentibus
a repugnantibus
a causis
ad effectibus
a comparatione, quae fit a maiore ad minus, a minore ad maius, a pari ad parem
26 Dialectic 2.3.16 B S M stag Argumenta ducuntur extrinsecus quae Graeci atechnos, id est, artis expertes, vocant, ut est testimonium. Testimonium vero constat:ex persona
ex naturae auctoritate
ex temporis auctoritate quae constat modis octo: ingenio
opibus
aetate
fortuna
arte
usu
necessitate
concursio fortuitorum
ex dictis factisque maiorum
ex tormentis
27 Dialectic 2.3.21 B S M θ leopard Divisio mathematicae: arithmetica
musica
geometria
astronomia
* 28 Arithmetic 2.4.3 B SM θ hare Numerus autem dividitur: in paribuspariter par
pariter impar
impariter par
et imparibusprimum et simplicem
secundum et compositum
tertium mediocrem quie quodammodo primus et incompositus, alio vero modo secundus et compositus
* 29 Arithmetic 2.4.4 B S θ she-wolf Altera divisio de paribus et imparibus: aut par est aut superfluus
aut indigens
aut perfectus
aut impar
* 30 Arithmetic 2.4.5 B S M θ heron Tertia divisio totius numeri. Omnis numerus: aut secundum se consideratur multiplices
superparticulares
superpartientes
multiplices superparticulares
multiplices superpartientes
aut ad aliquid alii sunt aequales alii sunt maiores
alii sunt minores submultiplices
subsuperparticulares
subsuperpartientes
submultiplices superparticulares
submultiplices superpartientes
alli inaquaeles
* 31 Arithmetic 2.4.6 B S M θ pikefish Sequitur quarta divisio totius numeri: aut discreti sunt
aut continentes lineales
superficiosi
solidi
32 Music 2.5.5 B SM θ headgear man Musicae partes sunt tres: armonica
rithmica
metrica
33 Music 2.5.6 B S M θ dolphin Instrumentorum musicorum genera sunt tria:percussionalia
tensibilia
inflatilia
34 Music 2.5.7 B S M θ hyena Symphoniae autem sunt sex: prima diatessaron
secunda diapente
tertia diapason
quarta diapason simul et diatessaron
quinta diapason simul et diapente
sexta disdiapason
35 Music2.5.8 B SM θ palm trunk Toni vero sunt quindecim: hypodorius
hypoiastius
hypophrygius
hypoaeolius
hypolydius
dorius
iastius
phrygius
aeolius
lydius
hyperdorius
hyperiastius
hyperphrygius
hyperaeolius
hyperlydius
36 Music 2.6.2 B S M θ pheasant Geometria dividitur: in planum
in magnitudinem numerabilem
in magnitudinem rationalem et irrationalem
in figuras solidas
37 Music 2.7.2 B S M θ star Divisio astronomia: sphericus positio
sphericus motus
orientalis locus
occidentalis locus
septentrionalis locus
australis locus
hemispherion quod est super terram
hemispherion quod dicitur esse sub terris
numerus circularis
praecedentia vel antegradatio stellarum
remotio vel retrogradatio stellarum
status stellarum
augmentum computi
ablatio computi
in magnitudine solis, lunae et terrae
eclipsis et caetera schemata quae in his continentur

Gorman's Proposal for No. 30


  30 Arithmetic 2.4.5 S M θ heron Tertia divisio totius numeri. Omnis numerus: aut secundum se consideratur alii sunt aequales
alli inaquaeles
aut ad aliquid alii sunt maiores multiplices
superparticulares
superpartientes
multiplices superparticulares
multiplices superpartientes
alii sunt minores submultiplices
subsuperparticulares
subsuperpartientes
submultiplices superparticulares
submultiplices superpartientes

A mystery stemma dating from the 8th century or earlier


ι θ Qualitas generalis δικαιολογικο, iuridicialis, fere eadem continet sed certis destinatisque absoluta
assumptiva concessio in deprecationem
in purgationem in prudentia
casus
et necessitas
remotio aut causae remotio
aut facti
relatio cum iuste in alio committitur quia et ille inte saepius commisit
conparatio quando melius ad factum per agitur
πραγματικα, negotialis, in qua de rebus ipsis quaeritur, remoto personarum conplexu


Back to History Table of Contents

Back to Macro-Typography on the Web